Logo Contactlensinside
ContactlensInside - Editie 4/2021

Wat is de invloed van het dragen van zachte contactlenzen op de morfologie van de meibomklieren?

Inside de Hogeschool Utrecht


Studies tonen aan dat verandering in de morfologie van meibomklieren het begin van Meibomklierdysfunctie (MGD) kan zijn. Verandering in de morfologie kan asymptomatisch zijn in de eerste stadia van MGD. Verkorte meibomklieren in het onderooglid worden geassocieerd met droge ogen (Crespo-Treviño, Salinas-Sánchez, Amparo & Garza-Leon, 2021).

Volgens Uçakhan en Arslanturk-Eren (2019) draagt tussen de 140 en 150 miljoen van de wereldbevolking contactlenzen (CTL), waarvan de meerderheid zachte CTL draagt. Een veelvoorkomende complicatie van het dragen van CTL zijn droge ogen (30-50%) volgens Gu et al. (2020). Mechanisch trauma door het dragen van zachte CTL zou de meibomklieren kunnen beïnvloeden (Gu et al., 2020).

Een gezond oog heeft op het bovenste ooglid ongeveer viertig tot vijftig Meibomklieren en op het onderste twintig tot dertig. De functie hiervan is de excretie van een olieachtige substantie op het oogoppervlakte om droogte te voorkomen (Abelson, Ousler, Shapiro & Rimmer, 2016). De klieren op het onderste ooglid zijn iets korter en wijder in vergelijking met de klieren op het bovenste ooglid. Het dragen van CTL kan als gevolg vermindering van het aantal meibomklieren hebben (Efron, 2019).

Beschrijving artikel 1
Gu et al. (2020). Evaluation of tear film and the morphological changes of meibomian glands in young Asian soft contact lens wearers and non-wearers

Het artikel van Gu et al. (2020) betreft een prospectieve, cross-sectionele observationele studie. Er worden 148 deelnemers verdeeld in twee groepen, namelijk wel (n=85) en niet (n=63) zachte CTL dragers. Resultaten van de rechteroogmetingen zijn verwerkt in de analyse van de resultaten.
Onderzoekers hebben naast de uitval en vervorming van de meibomklieren gekeken naar de grootte van de traanmeniscus, de non-invasive tear break up time (NIBUT), en staining van het hoornvlies. Daarnaast werd de ocular surface desease index (OSDI) ingevuld door de patiënten. Dit houdt in dat de patiënten twaalf vragen gerelateerd aan droge ogen moesten beantwoorden. Bovengenoemde onderzoeken werden minimaal één uur na het verwijderen van de CTL uitgevoerd. Afbeelding 1 geeft  de vervorming en uitval van de Meibomklieren weer.
De in- en exclusiecriteria voor beide groepen zijn weergegeven in Tabel 1.

De gemiddelde leeftijd was vergelijkbaar in beide groepen, namelijk 25.52±3.20 en 23.35±3.83 (P=0.065). Er was geen sprake van een statistisch significant verschil betreft de man-vrouwverhouding. De draagtijd van contactlenzen varieerde tussen de één en 18 jaar, met een gemiddelde waarde van 5.27±4.07 jaar. Demografische gegevens zijn weergegeven in Tabel 2.

Uit de resultaten van de studie (Tabel 3) blijkt een significant verschil tussen de twee groepen met betrekking tot de uitval en de vervorming van de Meibomklieren. Gemiddeld was een afname van 28,94 ±12,66% van de klieren van de CTL groep en 18,7 ±8.78% van de controlegroep. In de CTL- en controlegroepen bedroeg het percentage van de uitval van de klieren respectievelijk 30,88 ±13,34 en 18,42 ±8,7%. Het verschil in de onderoogleden was niet statistisch significant.
Vervorming trad op bij respectievelijk 4.86 ±3.44 vs 2.75 ±1.83 (P<0.001) van het totaal aantal klieren in de CTL- en controlegroep. De vervorming was ook in het bovenooglid statistisch significant, namelijk gemiddeld respectievelijk 3,72 ±3.09 vs 2.03 ±1,69 in de CTL- en controlegroep. In het onderooglid was geen sprake van statistische significantie.


Afbeelding 1: Uitval en vervorming meibomklieren. Overgenomen uit Evaluation of tear film and the morphological changes of meibomian glands in young Asian soft contact lens wearers and non-wearers, door Gu et al., 2020 (https://bmcophthalmol.biomedcentral.com/articles/10.1186/s12886-020-1328-2)

Conclusie artikel 1
Bij CTL dragers is meer vervorming en een hogere uitval van de Meibomklieren geconstateerd. Dit kan leiden tot een verminderde NIBUT en traanmeniscushoogte, wat vervolgens droge ogen klachten kan veroorzaken. Het langer dragen van CTL ging gepaard met meer uitval en vervorming van de Meibomklieren.

Beschrijving artikel 2
Uçakhan, Ö, & Arslanturk-Eren, M. (2019). The Role of Soft Contact Lens Wear on Meibomian Gland Morphology and Function.
Het artikel van Uçakhan en Arslanturk-Eren (2019) is een observationeel cross-sectioneel onderzoek, waarbij de morfologie van de Meibomklieren is beoordeeld voor zachte CTL-dragers en deelnemers die geen contactlenzen hebben gedragen. De CTL- dragers werden in drie subgroepen verdeeld. In groep 1 dragen de deelnemers minder dan drie jaar contactlenzen, in groep 2 tussen de drie en de zeven jaar en in groep 3 meer dan zeven jaar. In- en exclusiecriteria zijn weergegeven in Tabel 4.

Er was geen sprake van een statistisch significant verschil tussen de (sub)groepen met betrekking tot de man-vrouwverhouding en de gemiddelde leeftijd. De demografische gegevens van de deelnemers zijn weergegeven in Tabel 5.

De meiboscore (percentage partieel of totaal verlies van Meibomklieren) was graad 1 bij <33% uitval, graad 2 bij 33-66% en graad 3 bij >66%. Bij een gedeeltelijke uitval van <3 klieren was sprake van graad 1, vanaf drie en minder dan drie met minimaal de halve lengte verlies was sprake van graad 2 en bij meer dan drie klieren met minimaal de halve lengte verlies was sprake van graad 3. De klieruitval werd gegradeerd als graad 1 bij een verlies van minder dan drie klieren en als graad 2 bij drie of meer. De vervorming van de klieren werd als graad 1 gegradeerd bij minder dan drie en als graad 2 vanaf drie aangedane klieren. Er was sprake van verdikking, wanneer de klier minimaal twee keer de normale dikte had. Bij minder dan drie klieren was sprake van graad 1 en vanaf drie graad 2. Er is een vergelijking gemaakt tussen de CTL dragers en de niet CTL dragers (Tabel 6) en tussen alle subgroepen en niet CTL dragers (Tabel 7).


Conclusie artikel 2
Droge ogen en veranderingen van de structuur van de Meibomklieren kwamen meer voor bij deelnemers die silicone hydrogel CTL droegen in vergelijking met niet CTL dragers. Na drie jaar dragen van de CTL tot en met zes jaar waren de scores significant slechter, maar tussen de zes en 15 jaar bleven de parameters nagenoeg stabiel.

Overkoepelende conclusie
Vervorming en uitval van de Meibomklieren treedt meer op bij zachte CTL dragers dan niet CTL dragers. De meeste veranderingen vinden plaats in de eerste jaren van het dragen van CTL.

Kritische beoordeling artikelen (Bias)
Artikel 1: De onderzoekers vermelden niet van welk materiaal de CTL is gemaakt. Daarnaast wordt niet vermeld wat de parameters van de CTL zijn, zoals diameter, radius etc. In deze studie is een Aziatische populatie onderzocht. Bij deze etniciteit is meer vet in de oogleden en zijn deze smaller in vergelijking met een Kaukasische populatie. De resultaten zijn mogelijk niet toepasbaar bij een andere etniciteit.

Artikel 2: De onderzoekers hebben specifieke parameters van de CTL niet vermeld en opgenomen in de in- en exclusiecriteria, zoals de modulus, radius, diameter etc. De beoordeling van de gradatie is subjectief gedaan, omdat op het moment van het onderzoek geen software beschikbaar was. In de CTL groep kon bij vier ogen de duur van het dragen van de CTL niet worden herleid, waardoor deze gegevens in de subgroep analyse niet mee zijn genomen.

Take home message
Het is belangrijk om bij het aanmeten van zachte CTL te beseffen dat de kans bestaat op verandering van de morfologie van de Meibomklieren. Dit kan als gevolg droge ogen klachten geven.

Literatuurlijst
Abelson, M. B., Ousler, G., Shapiro, A., & Rimmer, D. (2016, 10 mei). The Form and Function of Meibomian Glands. Geraadpleegd op 17 oktober 2021, van https://www.reviewofophthalmology.com/article/the-form-and-function-of-meibomian-glands
Crespo-Treviño , R. R., Salinas-Sánchez, A. K., Amparo, F., & Garza-Leon, M. (2021). Comparative of meibomian gland morphology in patients with evaporative dry eye disease versus non-dry eye disease. Scientifc Reports, 11(20729). https://doi.org/10.1038/s41598-021-00122-y
Efron, N. (2019). Contact lens complications. (4e druk). Philadelphia: Elsevier
Gu, T. , Zhao, L., Liu, Z., Zhao, S., Nian, H., & Wei, R. (2020). Evaluation of tear film and the morphological changes of meibomian glands in young Asian soft contact lens wearers and non-wearers. BMC Ophthalmology, 20(1). https://doi.org/10.1186/s12886-020-1328-2
Uçakhan, Ö, & Arslanturk-Eren, M. (2019). The Role of Soft Contact Lens Wear on Meibomian Gland Morphology and Function. Eye & Contact Lens, 45(5), 292-300. doi:10.1097/ICL.0000000000000572

Litsa Anagnostou

Studente aan de Hogeschool Utrecht.

Meer van Litsa Anagnostou
Opslaan als PDF
Reacties op dit artikel

Er zijn nog geen reacties geplaatst op dit artikel.