Logo Contactlensinside
ContactlensInside - Editie 4/2021

Wanneer ben je te oud voor contactlenzen?

Inside de wetenschap


Contactlenzen worden het meest door jonge mensen gedragen (de gemiddelde leeftijd wereldwijd is 31 jaar).1 Tijdens mijn opleiding leerde ik dat kinderen contactlenzen kunnen dragen, mits ze verantwoordelijkheid hebben qua contactlenshygiëne. Hygiënisch en verantwoordelijk omgaan met contactlenzen en netjes elk half jaar op controle komen.
Het dragen van contactlenzen (en dan met name het 's nachts dragen van lenzen) is de grootste risicofactor voor het ontwikkelen van keratitis.2 Mannelijke studenten, die contactlenzen dragen, lopen het grootste risico. Ze dragen de contactlenzen te lang, vervangen de contactlenzen en contactlensbakjes niet op tijd, gaan stappen met contactlenzen in of slapen regelmatig met contactlenzen in.3,4 Jonge kinderen tussen 8 en 11 jaar blijken juist minder vaak keratitis te ontwikkelen.5  Maar hoe zit dat met oudere mensen? De volgende casus bracht mij op het onderwerp van deze column:

Casus
Een dame van 72 jaar komt de oogkliniek binnen met rollator en begeleider. Ze is met spoed door de huisarts verwezen vanwege mogelijk hypopyon. Ze blijkt zachte maandlenzen te dragen, hoge minsterkte, en is 6 dagen geleden per ongeluk haar contactlenzen vergeten uit te doen voor het slapen. De dag er na ziet ze wazig, en later gaan haar ogen pijn doen. Via de huisarts krijgt ze chlooramfenicol zalf en oogdruppels. Op mijn vraag of ze haar contactlenzen direct de volgende ochtend had uitgedaan antwoordt ze 'ja'... Ook zegt ze elk half jaar voor controle te gaan bij de contactlensspecialist. Behalve droge ogen sinds de laatste controle waren er geen bijzonderheden. 

De autorefractormeter en non contact tonometrie lukken niet. Ze lijkt redelijk adequaat antwoord op vragen te geven, maar lijkt ook wel wat in de war. Ze kan haar kin niet correct op de kinsteun plaatsen en zit met haar ogen dicht. Haar visus is 1/60 voor OD en 2/300 voor OS (zowel met S-8.00 er voor, als zonder correctie). Ik ga met de spleetlamp kijken en zie daar in beide ogen nog een zachte contactlens zitten! In beide ogen is een ulcus zichtbaar, met in OS ook een hypopyon. Patiënte wordt direct doorverwezen naar het Academisch ziekenhuis. De oogarts verzucht 'deze patiënte is totaal ongeschikt voor het dragen van contactlenzen'. 

Is dat zo? Tot welke leeftijd kunnen mensen eigenlijk verantwoord contactlenzen dragen? Hoe kun je als contactlensspecialist nou beoordelen of iemand beter kan stoppen? Ik kan er op wetenschappelijk gebied weinig over vinden in de literatuur. Het gaat meer over de praktische zaken, zoals het niet meer in-en uit kunnen halen van contactlenzen (of bang zijn daarvoor) of het ontwikkelen van cataract, droge ogen of andere oogziektes waardoor mensen moeten stoppen. Toch zal het in deze vergrijzende samenleving steeds vaker voorkomen dat ouderen nog steeds contactlenzen dragen. En we verwachten eerlijk gezegd ook dat deze mensen, met jarenlange ervaring op contactlensgebied, zo’n routine hebben in het gebruik en het omgaan van contactlenzen, dat er niet zoveel mis kan gaan. 

Ik vind het een lastige. Je bent er niet bij als ze vergeten hun contactlenzen 's avonds uit te doen. Of bijvoorbeeld beginnen te vergeten schone schoonmaakvloeistof in de (misschien wel vieze) contactlenshouder te doen. En als bij de controle de ogen in orde blijken en de contactlensdrager tevreden is met zicht en comfort, had je dan een infectie kunnen voorkomen..? Ik denk eerlijk gezegd van niet. Maar met deze casus in mijn achterhoofd zal ik toch alerter zijn bij de oudere generatie die op contactlenscontrole komt.

Referenties
1. Morgan PB, Woods CA, Tranoudis IG, et al. International contact lens prescribing in 2012.External Contact Lens Spectrum, 2013. 
2. Tzu-Yu Lin et al. Risk Factors and Microbiological Features of Patients Hospitalized for Microbial Keratitis. A 10-Year Study in a Referral Center in Taiwan. Medicine. 2015 Oct; 94(43): e1905. 
3. Wagner H, Richdale K, Mitchell GL, et al. ; CLAY Study Group. Age, behavior, environment, and health factors in the soft contact lens risk survey. Optom Vis Sci 2014;91:252–61. PubMedExternal
4. Chalmers RL, Wagner H, Mitchell GL, et al. Age and other risk factors for corneal infiltrative and inflammatory events in young soft contact lens wearers from the Contact Lens Assessment in Youth (CLAY) study. Invest Ophthalmol Vis Sci 2011;52:6690–6. CrossRefExternal PubMedExternal
5. Mark A. Bullimore.  The Safety of Soft Contact Lenses in Children. Optom Vis Sci. 2017 Jun; 94(6): 638–646.


 

Kernpunten in dit artikel
  • Kun je als contactlensspecialist een cornea infectie voorkomen bij bejaarde contactlensdragers?
  • Hoe kun je bepalen of iemand nog geschikt is om contactlenzen te dragen?
  • Er is wel veel onderzoek gedaan naar keratitis, maar de bejaarde contactlensgroep wordt niet specifiek onderzocht.
     

Nienke Miltenburg-Soeters

Voltooide haar optometrie opleiding aan de Hogeschool Utrecht in 2004. Ze deed ervaring op als optometrist in het Diakonessenhuis Zeist, in de refractiechirurgie en als medisch contactlens specialist bij Oogkliniek Heuvelrug. In 2015 promoveerde ze bij het Universitair Medisch Centrum Utrecht op het onderwerp ' Applications and advantages of corneal crosslinking for treatment of keratoconus'. Daarna ging ze opnieuw aan de slag bij Oogkliniek Heuvelrug, waar ze zich onder andere bezig houdt met kwaliteitsmanagement. Daarnaast  schijft ze columns met een wetenschappelijk tintje voor ContactlensInside en is ze lid van de Optometristen Vereniging Nederland (OVN) en van het Nederlands Oogheelkundig Gezelschap (NOG).

Meer van Nienke Miltenburg-Soeters
Opslaan als PDF
Reacties op dit artikel

Er zijn nog geen reacties geplaatst op dit artikel.