Logo Contactlensinside
ContactlensInside - Editie 4/2021

Voorwoord

Inside information


De titel van dit voorwoord is… simpelweg ‘voorwoord’. Het is integrerend dat het voorwoord vaak als láátst geschreven wordt, maar als éérste gelezen wordt. Zo ook hier waarschijnlijk. Het voorwoord leidt datgene in wat er volgt, maar is daar ondertussen niet écht een onderdeel van: aldus goed geobserveerd door de Franse filosoof Jacques Derrida, uit de vorige eeuw.

Terug naar nu. Dit jaar zal uiteraard altijd de geschiedenisboeken ingaan als het jaar van COVID. In deze ContactlensInside kijkt Henri Eek naar ‘Mondmaskers en contactlens (dis-)comfort’. Sinds de coronacrisis, en het gebruik van mondmaskers, wordt er een nieuw fenomeen ‘MADE’ (Mask Associated Dry Eye) gerapporteerd in de literatuur. Als de bovenrand van het masker niet goed tegen het gezicht zit wordt de uitgeademde lucht via de bovenkant van het masker naar buiten geperst. De consistente luchtbeweging over de cornea die hierdoor ontstaat veroorzaakt een verhoogde verdamping van de traanfilm, waardoor deze dunner en minder stabiel wordt. Na verloop van tijd kan dit weer leiden tot uitdroging van het oog is de theorie. Maar klopt dat ook? Henri Eek zoekt het uit.

Om in het thema te blijven: Karin Teuben gaat het niet over coronawappies hebben (nadrukkelijk niet), maar wel over corneawappies. Ze schrijft dat haar cliënten steeds vaker “beter” voorbereid op hun afspraken komen: soms is dat prettig, met een beetje voorkennis kunnen ingewikkelde dingen makkelijker worden uitlegd. Maar regelmatig spendeert ze ook een hele afspraak aan het weerleggen van gekke internetweetjes. Een teken van deze tijd, en goed om eens bij stil te staan. Want soms kan het goed misgaan, zoals ze in een casus beschrijft. Eentje waarbij de visus alleen met een scleralens nog enigszins te redden viel (cliffhanger I).

Size does matter
Van scleralenzen naar de iets kleinere varianten: een kleine stap naar de column van Fabian Janssen. Het gaat hierbij over de ‘size’ van de optische zone bij Ortho-K. In zijn allereerste artikel voor ContactlensInside kijkt Fabian naar de afmetingen, of misschien beter gezegd verhoudingen, van de optische zones bij Ortho-K. We weten dat we voor een goede myopie remming minimaal +2.00D additie binnen het pupilgebied willen hebben. Maar om dat te realiseren zullen we eerst moeten weten hoe groot dat pupilgebied is. Stel je hebt een grote pupil en een ‘te’ klein applanatiegebied dan zal je een geweldig myopie remmend effect hebben, echter zal de visus minder geweldig zijn. Zo kun je hem ook andersom beredeneren. Stel je hebt een kleine pupil en een te groot applanatiegebied dan zal je een prima visus hebben, maar zal de noodzakelijke +2.00D niet binnen het pupilgebied vallen en heb je geen remmend effect. Alleen als de combinatie van deze twee factoren goed bij elkaar passen gaat je therapie werken.

Alle lenzen passeren de revue in deze ContactlensInside, wat dat betreft is het net een jaaroverzicht. Martin Conway gaat het juist hebben over de corneale lenzen in verschillende maten, vroeger ook wel vormstabiele lenzen genoemd, met een pleidooi om vooral deze lenzen niet te vergeten. Tussen het ‘geweld’ van scleralenzen en Ortho-K raakt dat misschien wat ondergesneeuwd soms. Maar over sneeuw later meer.

Oud en Nieuw
Eerst nog even een casus beschreven door Nienke Soeters. Een dame van 72 jaar komt de oogkliniek binnen met rollator en begeleider. Ze is met spoed door de huisarts verwezen vanwege mogelijk hypopyon (een melkachtige ophoping in de voorste oogkamer, achter de cornea dus). Ze blijkt zachte maandlenzen te dragen, hoge minsterkte, en is zes dagen geleden per ongeluk haar lenzen vergeten uit te doen voor het slapen. De dag erna ziet ze wazig, en later gaan haar ogen pijn doen. Via de huisarts krijgt ze chlooramfenicol zalf en oogdruppels. Op mijn vraag of ze haar lenzen direct de volgende ochtend had uitgedaan antwoordt ze 'ja'... Ze lijkt redelijk adequaat antwoord op vragen te geven, maar lijkt ook wel wat in de war. Achter de spleetlamp is de verrassing groot: in beide ogen is een ulcus zichtbaar, met in links inderdaad een hypopyon. Maar ook blijkt er zich op beide ogen nog een zachte contactlens te bevinden! Dit opent de discussie: tot welke leeftijd kunnen mensen eigenlijk verantwoord contactlenzen dragen? Iets om eens goed over na te denken tijdens het kerstreces.

Een Witte Kerst
Ten slotte komt Imke Jacobs met een toepasselijke bijdrage aan deze kerstuitgave. 'Als ik aan kerst denk, denk ik aan sneeuw' schrijft ze, en ze snijdt een onderwerp aan wat niet direct met contactlenzen te maken heeft, maar wellicht wel een onderwerp waar we allemaal mee te maken kunnen krijgen. Klachten als “Ik zie pixels/flikkeringen”, “het voorwerp blijft als een (witte) waas in beeld hangen nadat ik wegkijk”, “ik zie kleurenpatronen op de muur”, zijn enkele voorbeelden. Deze symptomen passen bij visuele sneeuw of ook wel het ‘visual snow syndrome’ genoemd. Zie bijdrage van Imke verder hierover.

Dromen van warmere oorden in plaats van sneeuw? En wil je weten wat dit te maken heeft met daglenzen? En het magazine ‘Linda’ (cliffhanger II)? Zie de altijd onderhoudende column van Afred Kuiper.

Kortom: het hele spectrum komt weer voorbij in deze ContactlensInside. Van vormstabiel en Ortho-K tot scleraal, helemaal tot aan zachte daglenzen aan toe. Aangezien dit de eindejaars ContactlensInside is, is dit vóórwoord ook meteen even terugkijken op 2021. Ga er lekker voor zitten met een warme chocomel. En deze contactlens-Linda als vakliteratuur. Ik hoop dat ik het goed heb vérwoord, in dit vóórwoord, met een terugblik op het afgelopen jaar als rode draad.

Prettige Kerst. Goed oud en nieuw. Tot in het nieuwe jaar!

 

Eef van der Worp

Eef van der Worp doet contactlens gerelateerd onderzoek aan de Universiteit van Maastricht en Pacific University in de Verenigde Staten. Hij is een internationaal veelgevraagd spreker en hij is gastdocent aan diverse universiteiten in de Verenigde Staten.

Meer van Eef van der Worp
Opslaan als PDF
Reacties op dit artikel

Er zijn nog geen reacties geplaatst op dit artikel.