Logo Contactlensinside
ContactlensInside - Editie 1/2021

Wees "oppervlakkig" !

Inside zachte lenzen


Comfortabel lenzen dragen lijkt gelukkig voor veel contactlensdragers heel gewoon. Maar eigenlijk is het een wonder.

Volgens de literatuur is onze traanfilm ongeveer 40 μm dik1. Een zachte contactlens heeft ongeveer een dikte tussen de 0.08mm en 0.18mm. Dus laten we zeggen gemiddeld 0,13mm2. Dat betekent dat een zachte contactlens ruim 3x het volume heeft van onze traanfilm. Wanneer een contactlens op een oog wordt geplaatst, ontstaat er ook nog een post- en pre-lens traanfilm. Het moge duidelijk zijn dat dit een zeer dun en fragiel geheel is. Zeker als we er ook nog eens bij optellen dat deze dunne pre-lens traanfilm onder “stress” komt te staan door verminderd knippergedrag, luchtstromen (verwarming, airco), vervuiling van de contactlens en natuurlijk de contactlens zelf.

Het gevolg van deze stress op de pre-lens traanfilm kan zijn dat zowel het comfort als de visus verminderen als gevolg van uitdroging van het contactlensoppervlak. Zelfs zo sterk dat iemand mogelijk zou kunnen stoppen met het dragen van contactlenzen. Gelukkig staat de techniek niet stil en zijn er verschillende opties om de pre-lens traanfilm zoveel mogelijk te ondersteunen. Hierbij moet ik gelijk de kanttekening plaatsen dat de ene techniek niet beter is dan de andere en iedere leverancier zijn eigen filosofie heeft voor een bepaalde techniek, ook kunnen de biofysische en biochemische aspecten per individu verschillen.

Een overzicht van alle mogelijkheden en technieken:

1. Vraag naar comfort en visusklachten bij iedere contactlenscontrole.
Bij iedere contactlenscontrole is het belangrijk te vragen naar het comfort en visus aan het begin van de dag, maar zéker ook aan het einde van de dag. Met name einde dag-comfort en/of visuswisselingen kunnen wijzen op dehydratatie van het lensoppervlak. Daarnaast is de pre-lens traanfilm ook goed te onderzoeken met een topograaf4 of autorefractometer.


2. Toevoegen van wateraantrekkende polymeren aan het contactlensmateriaal.
Sommige fabrikanten voegen wateraantrekkende moleculen, zoals Polyvinylpyrrolidon en/of Polyvinylalcohol, toe aan de contactlensmaterialen. Beide stoffen zijn zeer goed in water oplosbaar en kunnen water goed aan zich binden. Op deze manier is een contactlens geïmpregneerd met wateraantrekkende stoffen en bevochtigende componenten waardoor als het ware de contactens in een bubbel van vocht ligt.

3. Plasmabehandeling.
Door contactlenzen te behandelen met plasma verandert de molecuulstructuur van contactlenzen. Concreet wil dit zeggen dat de hydrofiele staartjes van een silicone hydrogel-molecuul worden vastgezet in een status waarbij alle hydrofiele delen naar het oog toewijzen en alle hydrofobe kopjes naar binnen zijn gekeerd. Op deze manier ontstaat er een lens waarbij de buitenzijde extreem waterlievend is. Daarnaast zijn deze lenzen ook minder gevoelig voor afzettingen.

4. Polymeerketens.

a. Constant watergehalte.
Deze contactlenzen hebben een oppervlaktelaag van een materiaal met een hoog watergehalte. Door dit hoge watergehalte aan de oppervlakte ontstaat er een optimale ondersteuning van de pre-lens traanfilm en wordt dehydratatie zoveel mogelijk voorkomen.

b. Watergradiënt.
Lenzen met een zogenaamde watergradiënt vormen een nieuwere soort contactlenzen. Deze lenzen hebben een siliconen kern van 33% water en verlopen naar de oppervlakte naar 100% water. Op deze manier ontstaat er een zeer hoog watergehalte aan de top met een modulus even hoog als van de corneale epitheelcellen. Hierdoor ontstaat geen frictie en een optimaal comfortabele contactlens.

Conclusie:
Comfortabel contactlenzen dragen is absoluut mogelijk. Maar het is aan jou als specialist om te onderzoeken wat het comfort van de betreffende klant is. Niet alléén aan het begin van de dag, maar zeker op het einde. Een zogenaamde comfortscore laten geven door je consument geeft je inzicht hoe comfortabel deze zijn lenzen vindt in combinatie met de gebruikte vloeistof. Daarnaast is het van belang te begrijpen, wanneer je een bepaald product kiest en/of indien je van lens wisselt, welke technieken een producent toepast om comfort te verbeteren.

Referentie

https://iovs.arvojournals.org/article.aspx?articleid=2123231#:~:text=They%20concluded%20that%20the%20precorneal,thick%20and%20is%20mainly%20mucus.
http://softspecialedition.com/lens_thickness
https://www.contactlenscongress.com/wp-content/uploads/2018/03/Efron_et_al-2017-Clinical_and_Experimental_Optometry.pdf
https://www.researchgate.net/figure/Placido-ring-image-over-a-fresh-contact-lens-A-and-a-dried-up-lens-surface-B-The_fig3_328906424

Dave Block

Dave Block studeerde aan Gilde opleidingen te Roermond. Na de afronding van zijn optiek deed hij de studie tot contactlensspecialist. Hierin lag de interesse altijd in het oplossen van contactlens gerelateerde problematiek. Dit jaar behaalde hij zijn fellowship bij de BCLA en behaalde hij zijn specialisatie droge ogen ( OSCE ). Dave werkt bij Alcon als Proffessional Affairs Manager en is betrokken bij het contactlensonderwijs in de vorm van lid van de constructie commissie alsmede lid van de examencommissie. Daarnaast geeft hij met regelmaat onderwijs aan de afd. huisartsengeneeskunde ( STOOHN ) v.d. universiteit van Maastricht en heeft hij een eigen bedrijf in oogheelkundige diagnostiek bij mensen met diabetes.  

Meer van Dave Block
Opslaan als PDF
Reacties op dit artikel
Maroeska Wiggers-Kuijpers / 13 april 2021 - 10:21 uur

Interessant verhaal Dave!