Logo Contactlensinside
ContactlensInside - Editie 4/2018

Laten we een glas opheffen naar de eenvoudige Goblet Cell!

Inside gobletcellen


Gobletcellen zijn gespecialiseerde epitheelcellen die in het slijmvlies door het hele lichaam worden aangetroffen, inclusief het darmkanaal, de luchtwegen en het oog. Gobletcellen worden zo genoemd vanwege hun drinkbekerachtige vorm (het Engelse “goblet” betekent “beker”). Ze bevatten mucine dat, wanneer het uit de cel vrijkomt, helpt bij het vormen van mucus dat de slijmvliezen in staat stelt om deeltjesmateriaal, zoals stof en rook, op te vangen, maar ook bacteriën en virussen kan bestrijden.

In het oog strijkt de mucine het oppervlak van de conjunctiva glad, en helpt het de traanfilm te stabiliseren, naast de eerdergenoemde functies. Het verlies van gobletcellen in het oog resulteert in een onstabiele traanfilm en de daaropvolgende symptomen van droge ogen. Verlies van Gobletcellen wordt gezien bij verschillende ziekten van het oogoppervlak, waaronder het syndroom van Sjögren, het syndroom van Stevens-Johnson en zelfs bij een graft-versus-host-ziekte waarbij een gebrek aan een stabiele traanfilm kan leiden tot ulceratie en afstoting.

Gobletcellen kunnen worden beschadigd door trauma en de resulterende verlaging van de Goblet Cel Dichtheid (GCD) wordt geassocieerd met droge ogen symptomen. Sommige glaucoomdruppels zijn ook in verband gebracht met een vermindering van de GCD, evenals het gebruik van de felle lampen van operatiemicroscopen tijdens cataractchirurgie en de toepassing van de zuigring bij laserchirurgie, die allemaal resulteren in symptomen van droge ogen na die procedures.

Talrijke studies hebben aangetoond dat slijtage door contactlenzen ook effect kan hebben op de GCD.

Eén van de onderzoeken (Carracedo et al, 2016) onderzocht het effect van orthokeratologie op twee groepen. De ene groep droeg voorheen siliconen hydrogel lenzen en de andere groep had nooit lenzen gedragen. De siliconen hydrogel dragers vertoonden een significante toename van de dichtheid van het aantal Gobletcellen en een vermindering van de symptomen van droge ogen na een maand van ortho-K- lenzen dragen (de basislijnmetingen waren significant lager voor deze groep dan voor de niet-dragers). De conclusie was dat ortho-k een betrouwbaar alternatief kan zijn voor siliconen hydrogel dragers met droge ogen symptomen.

In een ander onderzoek (Luis H. Colorado et al, mei 2016) werd gekeken naar daglensdragers (disposable 1 day) gedurende een periode van zes maanden, en werden deze vergeleken met een controlegroep die in die periode geen lenzen droeg. Deze studie toonde aan dat de GCD was verminderd bij dragers van contactlenzen in vergelijking met niet-dragers. Sommige dragers van contactlenzen meldden symptomen van droge ogen en deze groep vertoonde een verlaging van 29% van de GCD, de andere groep van dragers vertoonde geen symptomen, maar toonde nog steeds 13% verlaging van de GCD.

Hoewel de meting van de dichtheid van de gobletcellen geen procedure is die in de normale praktijkomgeving kan worden uitgevoerd, kan deze op het gebied van onderzoek een objectieve maatstaf zijn voor het mogelijke trauma veroorzaakt door het dragen van contactlenzen met verschillende aanpassingen en/of materialen.

Het hierboven aangehaalde voorbeeld toonde aan dat het overschakelen van een siliconen hydrogel lens op een ortho-k-lens resulteerde in een vermindering van symptomen en een toename van de GCD na slechts één maand van lenzen dragen. Het zou interessant zijn om te zien of het overstappen van een standaard contactlens met een vaste diameter/basiscurve naar een op maat gemaakte lens een meetbare toename in GCD veroorzaakt.

Vergelijkbare lenzen met verschillende materialen kunnen objectief worden vergeleken om de gebruiker een idee te geven van welke materialen het meest geschikt zijn voor de patiënt met marginaal droge ogen.

Vertaling met dank aan Roel Jonker

Martin Conway

Martin Conway heeft zijn opleiding gedaan bij City College London. Van 2009 tot en met 2010 was hij verbonden aan de Ciba Practice Academy. Vanaf 2011 werkt hij bij de afdeling Profesional Services van Contacmac.

Meer van Martin Conway
Opslaan als PDF
Reacties op dit artikel

Er zijn nog geen reacties geplaatst op dit artikel.