Logo Contactlensinside
ContactlensInside - Editie 3/2018

Wazig door de nacht – Ultramarathon-associated visual impairment (UAVI)

Inside ultramarathon-associated visual impairment (UAVI)


Namib woestijn Namibië, de nacht van 3 op 4 mei 2017, kilometer nummer 65… denk ik…
De nacht is pikdonker en doodstil. Het enige dat ik hoor is het geluid van de voetstappen naast me, van mijn teammaat René. Ik kan alleen wat zien in het schijnsel van mijn hoofdlamp. De extreme vermoeidheid van de bijna 200 km rennen van de afgelopen 4 dagen, de reactie van mijn lichaam op de temperatuur van de etappe van vandaag (53 graden...), alles komt er nu uit. In mijn hallucinerende toestand zie ik gigantische reptielen kruipen op de rotsen die ik passeer, zie ik heuvels die er niet zijn. De finish kan niet meer ver zijn… Nog maar een paar kilometer…

Zien wat er niet is
Hallucineren is een bekend verschijnsel in de wereld van het ultrarunnen (alles dat verder is dan een klassieke marathon van 42 km en 195 meter). Extreme lichamelijke en geestelijke vermoeidheid, in combinatie met uitdrogingsverschijnselen en een hele nacht doorlopen, doen gekke dingen met het brein. Dingen zien die er niet zijn. Ook Maarten van der Weijden had er last van tijdens zijn Elfstedenzwemtocht van afgelopen augustus. Ik kan me alleen maar indenken dat het in de groene onderwaterwereld waarin hij zich bevond, er nog enger uit moet zien.



 
Ultramarathon-associated visual impairment (UAVI)

Naast hallucineren, blaren, kapotte knieën en ontplofte hamstrings, is er nog iets dat relatief vaak voorkomt bij een ultramarathon: visusverlies. Ook wel ultramarathon-associated visual impairment (UAVI) genoemd. Vooral bij 100-mijlers, non-stop races over 161 km. Deze zijn lang genoeg om visusproblemen te krijgen, kort genoeg om flinke snelheid te houden en niet lang te rusten. Een survey uit 2011 (Hoffman, 2011) laat zien dat 2.1% van de finishers en 3.6% van de niet-finishers (die vaak nóg langer onderweg zijn) van 100mijlers wel eens zichtproblemen heeft ervaren tijdens een race. Hierop volgde in 2015 een survey van Høeg et al. onder 173 ultrarunners uit de VS en daarbuiten. Bijna alle deelnemers aan het onderzoek hadden tijdens hun race ongeveer dezelfde symptomen ervaren: pijnloos en progressief visusverlies dat pas weg ging zodra ze bij de finish waren. Ik hoor u nu denken: Als je bang bent dat je blind wordt, dan stap je toch uit de race?! Nee. Dat doen wij ultrarunners niet. Tenzij we een been breken dat ons het lopen te ernstig belemmert, en dan nog stoppen we niet allemaal.
De survey van Høeg omvat in totaal 779 gevallen van UAVI. In alle gevallen verdwenen de symptomen spontaan 3.5 tot 48 uur na de gelopen race. Helaas gingen van deze 173 renners er maar 10 naar een dokter. Hiervan kregen er 8 te horen dat ze cornea oedeem hadden, de andere 2 kregen de diagnose “contactlensirritatie”. Gelukkig trekt een ultra vaak veel publiek. Omstanders omschrijven de ogen van deelnemers vaak als “milky white”, wat cornea oedeem tot een zeer gedegen differentiaal diagnose maakt.

Cornea oedeem bij extreme duursporten

De theorie achter UAVI is dat stress van de cornea zorgt voor de vorming van corneaal lactaat. Dit kan werken als een osmoliet en meer vocht in het stroma houden. Ultramarathons vinden vaak plaats in onherbergzaam gebied. Extreme warmte, kou, wind en hoogte hebben zijn weerslag op het oogoppervlak. Daarnaast is ultrarunnen net als computerwerk: je vergeet te knipperen.


Cornea oedeem OS bij een ultrarunner tijdens de Run Rabbit Run 100miles 2017 in Steamboat Springs Colorado. Foto: Mark Hammond

Risicofactoren

- Runners die zich hebben laten laseren hebben 2x zoveel kans op UAVI dan de controlegroep (p=0.001).

- Post-laser geeft ook meer kans op terugkerende symptomen bij een volgende race (p=0.01).
- Uit de reacties op de survey bleek dat de meeste klachten ontstonden na ca. 45 mijl (ca. 72.5 km). Met een marathon of een 50km race zit je dus nog goed.



Wat kunnen we doen?

Half blind door de nacht struinen en op de tast op zoek naar de finishlijn kan ik niemand aanraden. Ultramarathons zijn heel vaak vooral off-road events. Boomwortels en losse rotsen schuilen vaak onder een bladerdek, rustig afwachtend om de eerste de beste runner die voorbij komt neer te halen. Draag een goed afsluitende zonnebril overdag en eventueel een bril met heldere lenzen gedurende de nacht. Hiermee beschermen we de cornea zoveel mogelijk tegen invloeden van buitenaf. Daarnaast kunnen kunsttranen bescherming bieden tegen droogte. Alleen vindt maar eens een renner die de tijd neemt om regelmatig te stoppen om te druppelen, terwijl de tijd op onze state-of-the-art sporthorloges onverbiddelijk doortikt en de race cut-off tijd steeds dichterbij komt. We zijn een apart soort zullen we maar zeggen.

Hoe het afliep in Namibië?
Na 74 km finishten René en ik om 5 uur ’s ochtends de langste etappe van de 4Deserts Sahara Race 2017. Anderhalve dag en 50 kilometer lopen verder kregen wij onze medailles omgehangen. Afgelopen augustus liepen we, zonder cornea oedeem en zonder hallucinaties, 250 km door de Gobi woestijn in Mongolië. Dit brengt onze 4Deserts collectie, tezamen met onze race door de Atacama woestijn in Chili in 2015, op 3 woestijnen. 3 tochten van 250 km, self-support. Dit betekent dat we een rugzak meedragen met eten voor de hele week, slaapspullen, wat kleding en wat EHBO-spullen. Die rugzak weegt aan de start een kilo of 10-12. De organisatie zorgt alleen voor water, bivak en een dokter als je die écht nodig hebt.
Die 4e woestijn? Antarctica: de koudste woestijn op aarde. Deze willen wij in 2020 lopen. Meer weten, ons volgen tijdens onze avonturen en zien of onze cornea’s de extreme koude aan kunnen? Kijk eens op www.kr4deserts.com.

Literatuur

1. Hoffman, M.D. and Fogard, K. Factors related to succesful completion of a 161-km ultramarathon. Int J Sports Physiol Perfom. 2011; 6: 25-37
2. Høeg, T.B., Corrigan, G.K., and Hoffman, M.D. An investigation of ultramarathon-associated visual impairment. Wilderness Environ Med. 2015; 26: 200-204
3. Khoadee M & Torres, DR. Corneal Opacity in a Participant of a 161-km Mountain Bike Race at High Altitude. Wilderness Environ Med. 2016; 27: 274-276
4. www.irunfar.com/2017/10/vision-loss-in-ultramarathons-looking-at-the-research.html/amp

Karin Teuben

Karin Teuben voltooide in 2010 haar studie optometrie aan de Hogeschool Utrecht en is sindsdien werkzaam bij Lens Utrecht. Hier combineert ze haar passies voor (vormstabiele) ...

Meer over Karin Teuben
Opslaan als PDF
Reacties op dit artikel

Er zijn nog geen reacties geplaatst op dit artikel.