Logo Contactlensinside
ContactlensInside - Editie 4/2018

Fachwerk

Inside na- en bijscholing


In de auto ongegeneerd meezingen met liedjes van Mariah Carey en Wham! op de radio, stressen om last minute het perfecte cadeau te vinden, je Dichter des Vaderlands voelen en knus met zijn allen op de bank op die donkere avonden. Zoals Andy Williams het jaren geleden zong; “It’s the most wonderful time of the year”. Ieder jaar hoopt bijna heel Nederland op een witte kerst. Sneeuwbalgevechten, sneeuwpoppen maken, sleetje rijden en als het een beetje meezit dik genoeg ijs om te schaatsen. Heerlijk zo rond die vrije dagen maar minder fijn als we met zijn allen de weg of het spoor op moeten. Forenzen is tegenwoordig al geen pretje meer met die overvolle wegen en treinen, en bij de geringste hoeveelheid sneeuw wordt het helemaal een ellende. Op weg naar huis vanuit het Oosten van Duitsland kreeg ik te maken met een flinke sneeuwbui. Met 80 kilometer per uur glibberen en glijden over de weg is geen pretje.

Ik was in Duitsland op bezoek bij de Ernst-Abbe-Hochschule Jena waar ik gastcolleges mag geven over het aanmeten van contactlenzen bij irregulaire cornea’s. Vergelijkbaar met onze MBO-optiek opleiding, is de Fachhochschule de plek waar opticiens en contactlensspecialisten worden opgeleid. Dit keer was het een college als onderdeel van een nascholingscursus voor een groep opticiens/contactlensspecialisten. Deze cursussen worden aangeboden om extra certificaten te behalen die opticiens en contactlensspecialisten in Duitsland een betere positie op de arbeidsmarkt opleveren. Ze kosten uiteraard geld, afhankelijk van het type certificaat kan het zelfs oplopen tot duizenden euro’s, maar ze zijn in het Duitse systeem met de vele niveaus zeer belangrijk en dat geld waard.

Voor het merendeel van de deelnemers werd de cursus vergoed door de werkgever. Zij willen specialisten waarmee ze zich kunnen onderscheiden in de alsmaar heviger wordende concurrentiestrijd in de contactlenswereld en zijn bereid daarvoor samen met de contactlensspecialist tijd en geld te investeren. Net als in Nederland, zijn ook in Duitsland de gouden tijden allang voorbij en is het hard werken om een praktijk draaiende te houden, laat staan er een op te bouwen. Daarvoor is onderscheiding nodig en om je te kunnen onderscheiden heb je in de eerste plaats kennis nodig.

Nu is de basiskennis van de Nederlandse contactlensspecialisten al relatief hoog door de opleidingen. Echter hebben we een dynamisch vak en het is zeer belangrijk om deze kennis bij te houden. Zoals vorige keer besproken is het lezen van vakliteratuur een essentieel onderdeel hiervan. Maar minstens zo belangrijk is bij- en nascholing. Een van de belangrijkste aanbieders hiervan is de ANVC. Door onder andere het Podium Cornea & Contactlenzen en georganiseerde congresdagen stimuleren zij de contactlensspecialist met wisselend resultaat zich te blijven ontwikkelen zodat deze de mogelijkheid heeft zich te blijven onderscheiden. De laatste vorm van bijscholing die de ANVC aanbiedt zijn de CE-cursussen. De online modules die nu beschikbaar zijn over de corneavorm, traanfysiologie en complicaties zijn een goede keuze geweest, want zij vormen de basis voor het aanmeten van contactlenzen. Als je deze onderwerpen onder de knie hebt, kun je beginnen je te onderscheiden. Je krijgt namelijk een beter inzicht in welk lenstype het beste bij een bepaald oog past. En hier komen de bij- en nascholingen van de contactlensproducenten en leveranciers in beeld. Zij kunnen u precies vertellen wat de mogelijkheden op het gebied van contactlensdesigns zijn en wanneer deze het beste zijn toe te passen. Vraag dus aan uw leveranciers hoe zij bij- en nascholingen aanbieden.

Op het gebied van vormstabiele contactlenzen zijn er prachtige computerprogramma’s die u kunnen helpen met de keuze voor het lensdesign. Martin Conway noemde via computerprogramma’s aangepaste vormstabiele contactlenzen zelfs al de norm. Tot op zekere hoogte ben ik het met hem eens. De meetapparatuur die we tot onze beschikking hebben wordt steeds beter en maakt het mogelijk om een steeds groter gedeelte van het anterieure oogoppervlak nauwkeurig te meten. De meetgegevens worden gebruikt om via algoritmes, die ook steeds nauwkeuriger worden, de optimale back surface van een contactlens te berekenen. Echter, hebben we bij het aanmeten van contactlenzen niet alleen te maken met een statische positie van de contactlens op het oog. Een vormstabiele contactlens beweegt en de passing wordt beïnvloed door andere factoren zoals het ooglid en de traanfysiologie. Deze hebben significante invloed op de optimale parameters van een vormstabiele contactlens.Daarnaast hebben we te maken met zwaartekracht en het zachte weefsel van het oog die ook de dynamische passing van een contactlens beïnvloeden. Eerste experimenten om deze invloeden te simuleren via 3D modellen zijn uitgevoerd 2, maar worden nog niet gezien als een bruikbare tool voor het aanpassen van vormstabiele lenzen. 

Hier komt de kennis en ervaring van de contactlensspecialist in beeld. Die is nodig om de contactlenspassing te beoordelen van de contactlens die wordt geadviseerd door het computerprogramma. De ideale manier van werken is het combineren van een computerprogramma met een passet. Sommige mensen vinden dit ouderwets, maar de geadviseerde contactlens kan op die manier direct worden ingezet en beoordeeld en er is de mogelijkheid om een overrefractie uit te voeren. Dit alles resulteert in een betere eerste contactlenskeuze met minder ruilingen. Wat weer als gevolg heeft dat de drager minder vaak terug hoeft te komen en de contactlensspecialist minder stoeltijd kwijt is. Kortom minder kosten voor iedereen.

Je zou kunnen spreken van een contactlensdriehoek: De contactlensspecialist, de contactlensleverancier en de meetapparatuurleverancier. Bovenaan staat de kennis van de contactlensspecialist, welke wordt ondersteund door meetapparatuur, een computerprogramma en een passet. We hebben het geluk dat we in deze moderne tijd gebruik kunnen maken van geavanceerde meetapparatuur en computerprogramma’s, maar het aanmeten van vormstabiele contactlenzen is en blijft vakwerk.

Literatuur

1.Cardona G. Topography-based RGP lens fitting in normal corneas: the relevance of eyelid and tear film attributes. Eye Contact Lens 2011;37:359-64
2. Zhao F. et al. An approach for simulating the fitting of rigid gas-permeable contact lenses using 3D printing technology. Contact Lens Anterior Eye 2018 Oct. 15 Epub ahead of print

Cristian Mertz

Cristian Mertz voltooide zijn optometrie opleiding aan de Hogeschool Utrecht in 2009. Hij deed ervaring op als contactlensspecialist bij de verschillende praktijken van LENS. Hij is de Professional Service Manager bij Microlens en geeft met regelmaat trainingen en lezingen in binnen- en buitenland. Daarnaast is hij nog altijd in de contactlenspraktijk werkzaam.

Meer van Cristian Mertz
Opslaan als PDF
Reacties op dit artikel

Er zijn nog geen reacties geplaatst op dit artikel.