Logo Contactlensinside
ContactlensInside - Editie 4/2018

Contactlenzen en make-up

Inside hygiƫne


De feestdagen komen er weer aan. We kleden ons dan vaak extra mooi aan en de dames onder ons smeren er een extra laagje make-up op. Maar wist je dat die make-up ook invloed kan hebben op de traanfilm en dus het draagcomfort van de lenzen? Als iemand klaagt over discomfort kijken we naar het lensmateriaal, vloeistofgebruik, medicatiegebruik en omgevingsfactoren. Maar waar we vaak niet naar kijken is het gebruik van make-up, de remover of de gezichtscrème. Make-up bevat vaak de momenteel controversiële parabenen als conserveringsmiddel en wordt op de ooglidrand gesmeerd waar de meibomklieren zich bevinden. Ook dwarrelt er vaak van alles in de traanfilm en worden er allerlei verschillende middelen gebruikt om make-up te verwijderen. Deze middelen kunnen ook weer in de traanfilm terechtkomen. Is make-up misschien een missing link in contactlens discomfort?
Helaas wordt er niet heel veel onderzoek gedaan naar de invloed van make-up, maar het is zeker wel iets om rekening mee te houden.

Make-up kan een verhoogd risico op een ooginfectie geven
Er bevinden zich altijd bacteriën op onze oogleden, die normaal gesproken geen problemen veroorzaken. De bacteriën kunnen echter in de cosmeticaproducten terechtkomen en zich daar gaan vermenigvuldigen en uiteindelijk een infectie veroorzaken.1 Er zitten wel conserveringsmiddelen in de make-up, maar deze worden minder effectief naarmate het product ouder wordt.2 Als meerdere mensen dezelfde make-up gebruiken, vergroot dit de kans op infecties. Het is daarom verstandig om de producten regelmatig te vervangen, zeker als er bij het product een sponsje of een borsteltje zit om de make-up aan te brengen. Een eyeliner in potloodvorm geeft minder kans op contaminatie, omdat bij het slijpen van de punt de bacteriën ook verwijderd worden. Dit in tegenstelling tot een vloeibare eyeliner, waarbij de bacteriën zich blijven vermenigvuldigen. Ook komen er o.a. dode huidcellen op het kwastje en daar zijn bacteriën dol op.

Make-up kan een allergische reactie veroorzaken op en rond het oog
De verschillende toevoegingen in de make-up kunnen een reactie veroorzaken. Ongeveer 12% van alle reacties op cosmetica vindt plaats op het ooglid.3 Vooral de waterproof producten bevatten stoffen waarop iemand kan reageren. Ook bijvoorbeeld de lijm die gebruikt wordt bij de steeds populairder wordende wimperextensions kan een allergische reactie geven. Tevens kunnen de oogleden door de zwaarte van de extensions wat gaan hangen.

Make-up kan een instabiele traanfilm veroorzaken
In cosmetica zitten vaak vetbindende bestanddelen waardoor een instabiele lipide-laag veroorzaakt kan worden. Als gevolg daarvan verdampt de traanfilm sneller. Sommige mascara’s hebben kleine nylon vezeltjes toegevoegd om de wimpers langer te laten lijken. Gedurende de dag kunnen deze echter in de traanfilm terecht komen.2
Ook de make-up removers kunnen invloed hebben op de traanfilm. Er is gebleken dat alle type make-up removers een versnelde verdamping van de traanfilm veroorzaken, wel is het product relatief snel weer verdwenen uit de traanfilm, dus als de lenzen uit worden gedaan vóór de reiniging dan geeft het geen problemen.  
Ook is het van belang waar op het oog de make-up wordt aangebracht. Vaak wordt er een lijntje getekend op de binnenrand van het ooglid. De meibomkliertjes geven dan steeds een beetje make-up af in de traanfilm of kunnen er verstopt door raken.

Make-up heeft invloed op de eigenschappen van het oppervlak van siliconen hydrogel lenzen
Tijdens een laboratoriumtest is gekeken naar de invloed van handcrème, make-up removers en mascara op siliconen hydrogel lenzen.4 Hieruit bleek dat de contacthoek en optische kwaliteit kunnen veranderen door deze producten. Bovendien wordt aanslag van waterproof mascara vaak niet door de normale reinigingsmethodes verwijderd. Het gaat hier echter wel om een laboratoriumtest en het is daarom nog wel belangrijk om te gaan kijken welke invloed het heeft in de praktijk.

Invloed van nieuwe producten
Er is een tijdje een wimperserum op de markt geweest dat als actief bestanddeel bimatoprost bevatte. Bimatoprost wordt in de oogheelkunde gebruikt als oogdrukverlagend middel. Bijwerkingen van dit middel kunnen o.a. conjunctivale hyperemie, jeuk, oogirritatie en droge ogen zijn. Ook verkleurde bij een aantal gebruikers de iris. Het product is inmiddels uit de handel genomen. Dit is een mooi voorbeeld waarom het voor ons van belang is om te weten wat er in nieuwe producten zit, zodat we daarop in kunnen spelen.

Kort samengevat: het is dus belangrijk om bij symptomatische contactlensdragers ook eens naar het gebruik van cosmetica te kijken. Worden lenzen eerst ingezet alvorens de make-up wordt aangebracht en pas verwijderd nadat de lenzen zijn uitgehaald? Hoe oud zijn de make-up producten die gebruikt worden? Wordt er bij lenzen met een moeilijk te verwijderen make-up aanslag, door de drager misschien waterproof mascara gebruikt? (Waterproof geeft wel minder vaak aanslag, maar is moeilijker te verwijderen). Waar bij het oog wordt de make-up aangebracht? 
Stof om over na te denken en wellicht om in de toekomst verder uit te zoeken.

Literatuur

Pack LD, Wickham MG, Enloe RA, Hill DN. Microbial contamination associated with mascara use. Optometry. 2008;79(10):587–93. 
2 Ng A, Evans K, North R V., Jones L, Purslow C. Impact of Eye Cosmetics on the Eye, Adnexa, and Ocular Surface. Vol. 42, Eye and Contact Lens. 2016. p. 211–20. 
3 Draelos ZD. Special considerations in eye cosmetics. Vol. 19, Clinics in Dermatology. 2001. p. 424–30. 
4 Luensmann D, Yu M, Yang J, Srinivasan S, Jones L. Impact of cosmetics on the physical dimension and optical performance of silicone hydrogel contact lenses. Eye Contact Lens. 2015;41(4):218–27. 

Dieuwke van Ooik

Dieuwke van Ooik is in 2002 afgestudeerd als optometrist aan de Hogeschool Utrecht en heeft in 2015 de master Evidence Based Practice in Healthcare afgerond aan de Universiteit van Amsterdam. Zij is sinds 2007 werkzaam bij Visser Contactlenzen. Hier is Dieuwke naast het aanmeten van contactlenzen en scleralenzen betrokken bij wetenschappelijk onderzoek en verantwoordelijk voor protocollen en adviezen op het gebied van contactlenshygiëne.

Meer van Dieuwke van Ooik
Opslaan als PDF
Reacties op dit artikel

Er zijn nog geen reacties geplaatst op dit artikel.